EDITORIAL

Në kushtet kur pushteti i maxhorancës së majtë është kthyer në absolut,askush nuk besonte dhe priste,që zgjedhjet e 11 majit do plotësonin minimumin e standarteve demokratike.
Edi Rama dhe PS i mbylli zgjedhjet me 83 mandate,ndërsa PD u tkurr në 50 mandate dhe dhjetra denoncime dhe ankime,ku kërkohet  pavlefshmëri dhe përsëritje e procesit zgjedhor. Por,historia e manipulimit të zgjedhjeve,blerjes së votës,presionit dhe intimidimit të administratës dhe votuesit,përfshirja e krimit dhe parave të pista,fillon nga zgjedhjet e para pluraliste dhe vazhdon deri sot,pa progres të dukshëm.

Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, që nga viti 1991, janë shoqëruar shpesh me kontestime, parregullsi dhe tensione politike. Në këtë analizë të detajuar, Zefiri.net hedh dritë mbi rastet më të spikatura ku zgjedhjet janë bojkotuar ose kontestuar rëndë nga opozita apo janë kritikuar ashpër nga faktori ndërkombëtar. A është demokracia shqiptare ende në tranzicion?

Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri prej vitit 1991 kanë qenë më shumë sesa një proces politik: ato janë kthyer herë pas here në burim krizash, përplasjesh dhe mungese konsensusi. Për më shumë se tre dekada, proceset zgjedhore shpesh janë kontestuar nga partitë politike dhe faktorët ndërkombëtarë, duke nxjerrë në pah dobësitë e sistemit demokratik shqiptar.

Rastet më të theksuara të krizave zgjedhore:

1996 – Zgjedhjet që u braktisën nga opozita
Një nga momentet më dramatike ndodhi në vitin 1996, kur Partia Socialiste e bojkotoi procesin pas akuzave për dhunë dhe manipulim masiv. Faktori ndërkombëtar nuk e njohu rezultatin, ndërsa situata degjeneroi në kaos social dhe institucional, që çoi në krizën e vitit 1997.

2001 – “Dushku” dhe përplasja mbi sistemin zgjedhor
Zgjedhjet e këtij viti prodhuan përfaqësim të debatueshëm për shkak të manovrave elektorale, të njohura si “fenomeni Dushku”. Edhe pse nuk pati përsëritje të zgjedhjeve, procesi u kritikua rëndë nga opozita dhe ndërkombëtarët.

2009 – Greva e urisë dhe kutitë e mbyllura
Pas zgjedhjeve të 2009-ës, Partia Socialiste kërkoi hapjen e kutive të votimit. Kriza u thellua, duke kulmuar me grevën e urisë të deputetëve në bulevardin “Dëshmorët e Kombit” – një nga protestat më të gjata politike të pas ’90-ës.

2017 – Marrëveshje politike për të shmangur bojkotin
Opozita qëndroi jashtë institucioneve për muaj me radhë. U desh ndërhyrja e faktorit ndërkombëtar për të arritur një marrëveshje që shmangu bojkotin total dhe i hapi rrugë zgjedhjeve të parakohshme.

2021 – Akuza të forta, por proces më i qetë
Edhe pse procesi zgjedhor i vitit 2021 u zhvillua në mënyrë më të organizuar, opozita ngriti sërish akuza për përdorim të burimeve shtetërore dhe blerje votash, duke refuzuar të njohë disa rezultate lokale.

Në mbi 30 vite pluralizëm, Shqipëria ka njohur të paktën pesë procese zgjedhore të kontestuara fort, të cilat kanë prodhuar krizë politike, bojkot parlamentar apo ndërhyrje ndërkombëtare. Kjo tregon se vendi ende përballet me sfida serioze në ndërtimin e një kulture zgjedhore të ndershme dhe të besueshme.

Në një kohë kur vendi synon integrimin evropian, një reformë zgjedhore e thellë dhe gjithëpërfshirëse mbetet domosdoshmëri,për të garantuar një të ardhme politike më të qëndrueshme dhe më transparente.